select your language
VINTAGE 
PORSCHE
home
Erwin Komenda
De ontwerper van de VW, Auto Union race auto, Porsche 356, 550, Cisitalia,
911 en 904, die na bewezen diensten door Porsche werd vergeten.
De staatsiefoto van Porsche senior en junior. En 3 generaties Porsche, rechts de jonge Butzi.
Vader en zoon Porsche, trots poserend bij de eerste 356 in 1948. Iedereen kent wel deze
officiële 'Werks' foto. Maar wie is toch die meneer links, die van deze foto is afgesneden?
Vrijwel iedereen denkt dat het de oude Ferdinand Porsche was, die de 356 heeft ontworpen en die ook de Volkswagen Kever (op de achtergrond) heeft getekend. Maar het was Erwin Komenda, de man links op de foto, die verantwoordelijk was voor de constructie van de meest succesvolle auto van de vorige eeuw. Als je op zijn naam klikt kom je op een website, die sinds 2004 recht doet aan deze bescheiden man. Wat me stoort is dat Harm Lagaay door Porsche AG continu in het publicitaire zonnetje is gezet, maar dat een veel groter man als Komenda ten offer is gevallen aan de schaar. Terwijl hij het was die Porsche zijn karakteristieke en tijdloze vorm heeft gegeven.
De verheerlijking van Harm Lagaay staat in schril contrast tot de wijze waarop
Komenda na zijn grote verdiensten door het Porscheconcern werd vergeten...
Erwin Komenda was een uiterst bescheiden mens, die veel meer belang hechtte aan zijn werk dan aan zijn persoonlijke PR. Hoe anders was het gesteld met Butzi, de ambitieuze zoon van de baas. Op Butzi's CV prijkt de 'Hochschule für Gestaltung' in Ulm, maar de waarheid is dat hij die school na twee semesters moest verlaten omdat hij niet door de examens kwam. Daarom ging Ferdinand Alexander - toen 22 jaar oud - aan de slag in het bedrijf van zijn vader, waar Ober-Ingenieur en Hoofd Design Erwin Komenda in 1958 opdracht kreeg om de knul onder zijn hoede te nemen. In 1962 werd Butzi door zijn vader benoemd tot het nieuwe hoofd van designafdeling. Als beloning voor zijn geweldige staat van dienst (hij werkte al in 1931 samen met Ferdinand Porsche) mocht Komenda op zijn eigen afdeling verder als assistent van de zoon van de baas, die toen amper 27 jaar oud was.
Trots pronkt Alexander met 'zijn' 904.
Wie de moeite neemt om in het in het patentregister te duiken zal zien, dat de revolutionaire contructie van de 904 is geregistreerd door Erwin Komenda. De meeste Porsche patenten staan tot 1965 trouwens op zijn naam, inclusief de Targa beugel. Butzi kon dan misschien een leuk potje boetseren, maar om de 911 en ook de revolutionaire 904 te ontwerpen en construeren had hij onvoldoende technische bagage. Die had Komenda - naast zijn gouden ontwerptalent - in overvloed, maar zijn principiële karakter ten opzichte van de Porsche clan zou hem zwaar opbreken. In 1965 verdween Komenda zelfs van het Porschetoneel en nog geen jaar later overleed hij, 62 jaar oud.
Nadat Komenda op een zijspoor was gezet had de PR machine van Porsche vrij baan om de jongste telg te profileren als getalenteerd ontwerper van de 911. Maar als Butzi nu echt de geestelijke vader is van de legendarische 911 en 904, dan is het toch bizar dat het bij die sublieme ontwerpen is gebleven. Ferdinand Alexander zwaaide van 1962 tot 1972 de scepter op de ontwerpafdeling en wat heeft die periode voortgebracht? Bedenk dat het eerste 911 prototype (de 'Sturmvogel', chassinummer 13321, met 4 cilinder motor) al in 1962 reed! Butzi Porsche, de meest gevierde auto-ontwerper van de 20ste eeuw heeft na het verdwijnen van zijn mentor alleen nog maar design zonnebrillen, keukenapparatuur en horloges voortgebracht.
Het prototype Sturmvogel reed al in 1962.
Butzi krijgt alle eer voor 'zijn' 911 en voor 'zijn' Targabeugel... maar waar is Erwin Komenda?
In de rouwadvertentie probeerde het familieconcern een jaartje bij Komenda's
leeftijd te smokkelen in een poging om de tragiek een beetje te maskeren van
deze verdienstelijke ontwerper, die door hun clan zo harteloos opzij was gezet.
The final years of Komenda’s life were marked by conflicts with the members
of the Porsche family within the company over the development of the Porsche
904 and 911, zo staat in de biografie van Komenda te lezen. Bij de heibel tussen
Butzi en Erwin Komenda moest Ferry Porsche menigmaal tussenbeide komen.
Een prachtige nalatenschap
Het was vrijwel ondoenlijk om Komenda's ontwerpen te verbeteren, simpelweg, omdat ze volmaakt waren. Het beste voorbeeld is de 356. Geheel intuïtief ontwierp Komenda deze prachtige auto, die tot op de dag van vandaag geldt als het ultieme voorbeeld op het vlak van vorm en functie en van luchtweerstand. Iedereen met een klein beetje verstand voelt op zijn klompen aan dat Butzi niet in zijn eentje de 911 tot stand bracht, maar dat deze moeder aller sportwagens ook de signatuur draagt van Komenda. Als Porsche de schande van Komenda's lot wil uitwissen zit er maar één ding op: zijn standbeeld in brons, voor de fabriekspoort. Streng kijkend in de richting van de boardroom.
Een Cw van 0.296, zo van de tekentafel en zonder dat er in 1950 een windtunnel aan te pas kwam.
Binnen een tijdbestek van 14 jaar ontwierp Komenda vanaf een eenvoudige tekentafel de 356, de 911 en de 904. In die
periode tussen '50 en '64 gebeurde er tenminste wat! Een geweldige prestatie, vergeleken met Harm Lagaay. Want die
heeft binnen eenzelfde periode met alle hulp van computers niet meer tot stand gebracht dan het aanpassen van het zo
perfecte 911 ontwerp aan de wensen van een verwend publiek. En... voordat ik het zou vergeten, Lagaay heeft natuurlijk
ook de acceptabele VW Touareg opgepimpt tot een volstrekt overbodige über-SUV, hèt speeltje voor verwende diva's.
Wirtschafswunderzeit en een heerlijk ontspannen Komenda. Het laatste deel van zijn leven stond
in het teken van conflicten met de Porsche clan. Zijn carrière duurde tot 1965 en in 1966 overleed
deze geniale ontwerper, 62 jaar oud. Als Komenda nog 20 jaar had geleefd, dan had hij nog veel
meer prachtige auto's kunnen creëren. Zijn kinderen hebben er een prachtige website aan gewijd:
www.komenda.at
|
|